وکیل جرایم رایانه‌ای کلاهبرداری اینستاگرام و تلگرام

جرایم اینستاگرامی شاخه ای از جرایم سایبری اینترنتی و رایانه ای شناخته می شود و حسب مورد مجازات هایی به همراه دارد. با توسعه و گسترش فضای مجازی در سال های اخیر، پلتفرم هایی مانند اینستاگرام و تلگرام محبوبیت های فراوانی میان کاربران کسب کرده اند و شمار کاربران آن روبه افزایش است. در نظر داشته باشید که این پلتفرم ها صرفاً به منظور سرگرمی مورد استفاده قرار نمی گیرند و بسیاری از کاربران کسب و کار مجازی خود را از طریق آن آغاز کرده و پیش می برند.

چنین فضای گسترده ی چند منظوره ای طبیعتاً از دید مجرمین و متخلفین نیز پنهان نیست و در سال های اخیر شاهد جرایم و تخلفات زیادی در این حوزه بوده ایم. جرایمی که گاهاً از پیچیدگی های فراوانی برخوردارند و متاسفانه دایره ی وسیعی از موارد متعدد را در بر می گیرد.

انواع جرایم اینستاگرامی

جرایم اینستاگرامی سیطره ای بسیار وسیع و گسترده است و ما در ادامه مهم ترین آنها را بر مبنای شکایت مطروحه از سوی قربانیان بیان می نماییم.

مزاحمت

یکی از متداول ترین و شایع ترین جرایمی که در اینستاگرام به وقوع می پیونند، مزاحمت است. مجرمین با اهداف مختلفی اقدام به ایجاد مزاحمت برای کاربران اینستاگرام می نمایند و عمدتاً این کار از طریق اکانت های تقلبی و به اصطلاح فیک صورت می پذیرد. با توجه به ماده 641 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، هرگونه ایجاد مزاحمت از طریق تلفن و دستگاه های مخابراتی که مزاحمت از طریق اینستاگرام نیز بخشی از آن محسوب می شود، پانزده روز الی سه ماه حبس را برای مرتکب آن به همراه دارد.

کلاهبرداری

اینستاگرام در سال های اخیر یک پلتفرم مجازی بسیار مهم برای مشاغل مجازی به حساب می رود و گسترش آنلاین شاپ ها خرید و فروش گسترده ای را به همراه داشته است. کلاهبرداران با راه اندازی اکانت های فیک در قالب آنلاین شاپ و فروشگاه های مجازی مبالغی را از کاربران اخذ نموده و بدون ارسال جنس مورد نظر کلاهبرداری های خود را انجام می دهند.

البته کلاهبرداری اینترنتی از طریق اینستاگرام به روش های متفاوت و پیچیده ای صورت می پذیرد و پرونده های زیادی در این زمینه وجود دارد.

در رابطه با مجازات جرم کلاهبرداری از طریق اینستاگرام همانند کلاهبرداری در دنیای واقعی اعمال خواهد شد و با توجه به ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری حسب مورد حبس و مجازات نقدی برابر وجوه اخذ شده تعیین می گردد.

سرقت

جرم سرقت رایانه ای از طریق اینستاگرام امکانپذیر است و امکان دارد مجرمین به عناوین و اشکال متفاوتی به ارتکاب جرم سرقت مبادرت ورزند. سرقت می تواند شامل دسترسی به اطلاعات کارت بانکی کاربر و تخلیه ی آن، هرگونه دسترسی غیرمجاز به داده های خصوصی و سایر موارد را در بر گیرد که حسب مورد مجازات های مربوطه قابل اعمال است.

توهین و فحاشی

یکی از جرایمی که از طریق اینستاگرام و فضای مجازی به شدت در حال گسترش است، جرم توهین در فضای مجازی و فحاشی است. با توجه به ماده ی 608 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی هرگونه توهین و فحاشی حسب مورد می تواند مجازات شلاق و جزای نقدی به همراه داشته باشد. در صورتی که توهین و فحاشی تحت عنوان قذف اثبات گردد، حد قذف جاری خواهد شد.

تهدید

متاسفانه جرم تهدید از طریق اینستاگرام و فضای مجازی امری متداول است و در سال های اخیر شاهد موارد متعددی از آن بوده ایم. تهدید به اسیدپاشی، تهدید به افشای اطلاعات شخصی، تهدید به انتشار عکس و فیلم خصوصی در فضای مجازی و مواردی از این قبیل می تواند جان، مال و آبروی افراد را در معرض خطراتی جدی قرار دهد. با توجه به ماده ی 669 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلای در صورت وقوع جرم تهدید و زورگویی از طریق اینستاگرام حسب مورد مجازات شلاق یا حبس اعمال می گردد.

انتشار تصاویر مستهجن

هرگونه جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی نظیر انتشار تصاویر مستهجن از طریق اینستاگرام جرم است و حسب مورد مرتکب آن به حبس و یا پرداخت جزای نقدی محکوم می گردد.

نشر اکاذیب

نشر اکاذیب و اخبار کذب و دروغ از طریق فضای اینستاگرام و دامن زدن به شایعات جرم است و با توجه به ماده 698 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی حسب مورد مجازات حبس یا شلاق تعزیری را به همراه دارد.

جرایم تلگرامی چیست

امروزه، استفاده از رایانه، اینترنت و فضای مجازی، نیازمند قوانینی است که امنیت افراد را در حوزه مزبور، تامین نماید. قوانین مزبور، می بایست حتی الامکان، جلوی ارتکاب جرایم رایانه ای را گرفته و در صورت ارتکاب، بتوان مجازات متناسب را برای آنها، تعیین نمود. در همین ارتباط، در کشور ما نیز، قانونی تحت عنوان قانون جرایم رایانه ای در سال 1388، به تصویب رسیده است.

اما سوالی که مطرح می شود، آن است که جرائم تلگرامی چیست؟ به عبارت دیگر، جرایم تلگرامی، شامل چه مصادیقی بوده و تحت کدام قانون، قابل پیگیری می باشند؟ در پاسخ به این سوال که جرایم تلگرامی چیست، باید گفت که جرایم تلگرامی، به آن دسته جرایمی اطلاق می گردد که در فضای اینترنتی و به ویژه، پیام رسان تلگرام انجام می شوند و از این رو، با سایر جرایم غیر رایانه ای که در فضای حقیقی رخ می دهند، تفاوت دارند.

همچنین لازم به ذکر است که شکایت از کانال های تلگرامی یکی از راهکارهای قانونی برای مقابله با تخلفات و سوء استفاده های مالی در فضای مجازی به شمار می رود و نقش مهمی در حفظ حقوق کاربران دارد. آگاهی از نحوه طرح شکایت و جمع آوری مدارک معتبر، مسیر رسیدگی قضایی را شفاف تر و مؤثرتر می کند.

در همین رابطه، باید دانست که جرائم تلگرامی، انواع و اقسام متنوع و متفاوتی دارند که در قانون جرایم رایانه ای، می توان حکم قانونی و مجازات هر کدام از آنها را به تفکیک، بیان نمود. از جمله هک تلگرام و تخلف کلاهبرداری در تلگرام. از همین رو، در قسمت های بعد، مصادیق جرائم تلگرامی و حکم قانونی و مجازات آنها، ذکر می گردد.

مصادیق جرایم تلگرامی

جرایم تلگرامی، به آن دسته از جرایم رایانه ای اطلاق می گردد که بر بستر اینترنت (مشخصا تلگرام) رخ می دهند و قاعدتا مانند سایر مصادیق جرایم رایانه ای و غیر رایانه ای، مشمول مجازات خاص قانونی هستند. اما سوالی که در این قسمت مطرح می شود، آن است که مصادیق جرایم تلگرامی کدامند؟ آیا تلگرام کنترل می شود که بتوان مجرمان تلگرامی را مجازات کرد؟

در پاسخ به این سوال، باید گفت که بر اساس قانون جرائم رایانه ای، مصادیق جرایم تلگرامی را می توان شامل موارد متعدد و متنوعی دانست. از جمله، دسترسی غیر مجاز به داده های دیگری، شنود غیر مجاز محتواهای دیگران و جاسوسی در آنها اشاره نمود که عمدتا از طریق هک تلگرام دیگران انجام شده و منجر به اعمال مجازات هک تلگرام دیگران بر مرتکب می شود.

از دیگر مصادیق جرایم تلگرامی، می توان به جعل رایانه ای، به همراه سرقت و کلاهبرداری اینترنتی اشاره نمود که اخیرا، مصادیق متنوعی از گزارش تخلفات و گزارش کلاهبرداری تلگرامی، در دادسرا و دادگاه، مورد رسیدگی قرار می گیرد.

علاوه بر اینها، برخی از جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی نیز، در پیام رسان تلگرام ارتکاب می یابد که معمولا از طریق تهیه، توزیع یا انتشار محتواهای مستهجن است و از آن جهت که این مصادیق نیز، متنوع و مختلف هستند، حکم قانونی و مجازات آن، به صورت ویژه، در قانون بیان شده است و شهروندان، نیز می توانند با ارائه گزارش تخلف، اقدام به طرح شکایت نمایند.

یکی دیگر از مصادیق جرائم تلگرامی، هتک حیثیت دیگران و نشر اکاذیب می باشد که از جمله آنها، می توان به انتشار عکس ها و فیلم های خصوصی دیگران و یا انتشار اکاذیب علیه آنها، در فضای تلگرام اشاره نمود که مجازات و حکم قانونی آنها، در قانون بصورت دقیق، تعیین شده است.

همچنین، باید به این نکته اشاره کرد که علی رغم اینکه تلگرام کنترل نمی شود، با این حال، همه شهروندان می توانند با مشاهده هر یک از مصادیق جرائم تلگرامی مانند کلاهبرداری تلگرامی، هک تلگرام، انتشار عکس های خصوصی در تلگرام و غیر اینها، اقدام به گزارش تخلف نموده و در مراجع مربوطه (دادسرای جرایم رایانه ای) اقدام به شکایت نمایند که مجازات این جرایم نیز، در قسمت های بعدی، بیان شده است.

حکم قانون در جرایم تلگرامی

در ارتباط با حکم قانون در جرایم تلگرامی، باید گفت که اساسا جرایمی که در پیام رسان تلگرام رخ می دهند، متنوع و متفاوت هستند و به همین دلیل، نمی توان حکم قانون در جرایم تلگرامی را به صورت کلی، بیان کرد؛ بلکه هر کدام از مصادیق جرایم تلگرامی، ممکن است مجازات متفاوتی داشته باشند. به همین دلیل، در این قسمت، حکم قانون در جرائم تلگرامی مهم تر از قبیل تخلف کلاهبرداری تلگرامی، هک تلگرام و انتشار عکس و فیلم مستهجن در فضای مجازی، بیان می شود.

بر اساس فصل اول قانون جرایم رایانه ای، دسته ای از جرایم، تحت عنوان جرایم علیه محرمانگی داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتی، پیش بینی شده است که از جمله این جرایم می توان به دسترسی غیر مجاز، شنود غیر مجاز و جاسوسی رایانه ای اشاره نمود. لذا اگر شخصی مرتکب هر یک از عناوین مجرمانه مذکور از طریق تلگرام شود، به حکم قانون، به مجازات محکوم می گردد که شرح این مجازات، در قسمت بعد، ذکر شده است.

فصل دوم قانون جرایم رایانه ای، شامل جرایم علیه صحت و تمامیت داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتی است که شامل جرایمی همچون جعل رایانه ای، تخریب یا اخلال داده ها یا سامانه ها، سرقت و کلاهبرداری، جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی و نیز، هتک حیثیت و نشر اکاذیب می باشد که در صورتی که فردی، هر یک از عناوین مجرمانه مذکور را از طریق تلگرام انجام دهد، حکم قانونی آن، حسب مورد، بر مرتکب، قابل اعمال است.

مجازات جرایم تلگرامی

جرایم تلگرامی، از جمله جرایم رایانه ای محسوب می شوند و به همین دلیل، حکم قانونی و مجازاتی که برای تخلفات تلگرامی در نظر گرفته می شود، همان مجازات هایی است که در قانون جرایم رایانه ای مصوب 1388 اعمال می گردد که  در این قسمت، به اهم آنها اشاره شده است.

بر اساس ماده 13 قانون جرایم رایانه ای، هر کس از طریق سامانه های رایانه ای برای خود، از طریق اقدامات غیر مجاز، وجه یا مال یا منفعتی تحصیل نموده و مرتکب جرم کلاهبرداری تلگرامی شود، علاوه بر رد مال، به حبس از 1 تا 5 سال و یا جزای نقدی از 20 تا 100 میلیون ریال یا هر دو مجازات، محکوم می شود.

بر اساس ماده 16 و 17 قانون جرائم رایانه ای، هرکس از طریق تلگرام، فیلم یا صوت یا تصویر دیگران را تغییر و تحریف نموده و حیثیت دیگران را هتک نماید، به مجازات قانونی حبس از 91 روز تا 2 سال یا جزای نقدی از 5 میلیون ریال تا 40 میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم می گردد.

بر اساس ماده 14 قانون جرایم رایانه ای، هر کس به وسیله سامانه های رایانه ای، محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله نماید، پس از گزارش تخلف و رسیدگی، به حکم قانون، به مجازاتی معادل حبس از 91 روز تا 2 سال و یا جزای نقدی از 5 میلیون تا 40 میلیون ریال محکوم می شود.

پس از ارتکاب جرایمی همچون هک تلگرامی، کلاهبرداری تلگرامی و یا سایر تخلفات تلگرامی، اشخاص بزه دیده، می توانند اقدام به طرح شکایت از این جرم نمایند. به این منظور، کافیست تا با مراجعه به سامانه ثنا، اقدام به طرح شکایت از هر یک از جرائم مزبور نموده و ادامه رسیدگی را درخواست نمود. در ادامه طرح گزارش یا شکایت، ممکن است پلیس فتا که صلاحیت شکایت از سایت های اینترنتی را نیز دارد، اقدام به پیگیری موضوع نموده و اسناد و مدارک مربوط به جرم، از شاکی درخواست شود.

پس از تکمیل تحقیقات توسط پلیس فتا، گزارش به دادسرای جرایم رایانه ای ارسال و در صورت احراز تخلفات تلگرامی یا جرایم تلگرامی، با صدور قرار مجرمیت، پرونده به دادگاه کیفری ارسال شده تا مهیای صدور رای گردد و پس از آن، رای صادره، اجرا می گردد. در همین رابطه، مطالعه مقاله زیر نیز، پیشنهاد می شود.

1- جرایم تلگرامی چیست؟

جرایم تلگرامی به آن دسته از جرایم رایانه ای گفته می شود که بر بستر اینترنت و با استفاده از پیام رسان تلگرام انجام می شوند که شرح کامل در خصوص این قسم از جرایم ضمن مقاله آمده است.

2- مصادیق جرایم تلگرامی کدامند؟

از جمله مهم ترین مصادیق جرایم تلگرامی می توان به تخلفاتی همچون هک تلگرام و انتشار عکس های خصوصی دیگران و یا کلاهبرداری تلگرامی اشاره نمود که جزئیات این مطلب در متن مقاله ذکر شده است.

3-حکم قانونی و مجازات جرایم تلگرامی چیست؟

حکم قانونی و مجازات جرایم تلگرامی بسته به اینکه کدام یک از مصادیق جرایم تلگرامی انجام شده باشد متفاوت است و عمدتا حول محور حبس و جزای نقدی و رد مال می باشد که اطلاعات تکمیلی این مطلب در مقاله آمده است.