طلاق در دوران عقد

در ابتدا توضیح دهیم که منظور از دوران عقد در عرف جامعه زمانی است که بین زوجین عقد نکاح دائم منعقد شده است ولی بین آن ها یا نزدیکی (زناشویی) واقع نشده است و یا این که هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده اند.

در این سایت به صورت تخصصی و به تفصیل در خصوص راه های طلاق از جانب زن توضیح داده شده است که می توانید برای اطلاعات کامل تر به لینک های مربوطه مراجعه نمایید. حال در این مقاله به طلاق از طرف زن در دوران عقد می پردازیم

به اجمال باید گفت که اگر طلاق توافقی نباشد و زوج (شوهر) رضایت به طلاق نداشته باشد و طلاق به درخواست زن باشد زوجه یا بایستی عسر و حرج خود را به دادگاه ثابت نماید یا تحقق یکی از شروط ۱۲ گانه مندرج در عقدنامه البته به شرطی که زوج آن ها را امضاء کرده باشد.

بدیهی است که عقد نکاحی که تازه تشکیل شده و هنوز زندگی مشترک آغاز نشده است اثبات عسر و حرج بسیار دشوار است مگر این که مدت طولانی به تشخیص عرف از عقد گذشته باشد و زوجه بلاتکلیف باشد. پس فقط می ماند اثبات یکی از بندهای ۱۲گانه سند ازدواج

طلاق در دوران عقد

بر اساس ماده 1133 قانون مدنی و موازین شرعی اسلام، حق طلاق با مرد است و هر زمان که بخواهد می‌تواند همسر خود را طلاق دهد. البته قبل از اینکه درخواست خود را ارائه دهد باید همه حق و حقوق همسرش از جمله نفقه، مهریه، تنصیف اموال و نحله و …را پرداخت نماید. اما با وجود برخی شرایط، زن هم می‌تواند درخواست طلاق نماید. عدم پرداخت نفقه، عسر و حرج زن، داشتن حق طلاق، مفقودالاثر شدن، غیبت طولانی مدت و یکی از شروط 12 گانه ضمن عقد از جمله مواردی هستند که به زن امکان طلاق را می‌دهد. قانون گذار پس از بررسی دلایلی که زن ارائه داده است، حکم نهایی را صادر می‌کند.

طلاق توافقی در دوران عقد

اگر زن و مرد با هم توافق کنند که در دوران عقد، از یکدیگر جدا شوند، طلاق توافقی در دوران عقد مطرح می گردد. بی دردسرترین راه‌های طلاق در دوران عقد، طلاق توافقی است. زوجین در این نوع طلاق با یکدیگر به توافق می رسند و با رضایت به دادگاه مراجعه می‌ کنند و درخواست طلاق توافقی خود را به دادگاه و قانون گذار ارائه می‌دهند و زن و مرد بر سر حق و حقوق‌هایی مثل نفقه، مهریه، نحله و موارد دیگر هم با یکدیگر توافق می‌کنند.

طلاق از سمت مرد یا زن در دوران عقد

اگر یکی از طرفین اصرار به زندگی مشترک داشته باشد، درخواست طلاق یک طرفه مطرح می شود. طلاق در دوران عقد از طرف مرد زمانی مطرح می شود که مرد در این دوره بنا به دلایلی قصد داشته باشد تا از همسر خود جدا شود. جدایی در این دوره از سمت مرد دارای شرایطی خاص است که در ادامه بیان خواهیم کرد. طبق قانون حق طلاق با مرد است اما طبق برخی شرایط هم ممکن است طلاق از طرف زن مطرح شود، که زن باید برای درخواست طلاق دلایلی کافی و محکمه پسند ارائه دهد.

قانون گذار با بررسی دلایل ارائه شده از طرف زن حکم نهایی را صادر می‌کند. عسر و حرج زن، حق طلاق زن در دوران عقد یا شروط ضمن عقد از مواردی هستند که زن باید به دادگاه خانواده ارائه دهد. تنظیم درخواست طلاق با مراجعه به دفتر خدمات قضایی و ارائه درخواست طلاق و مدارک و مستندات قانونی امکانپذیر است. بعد از طی این مراحل دادگاه خانواده، زن و مرد را به جلسات مشاوره حقوقی ارجاع می دهد و سپس با بررسی پرونده توسط قانون گذار حکم طلاق صادر می‌گردد.

مراحل طلاق در دوران عقد از طرف زن

مراحل طلاق در دوران عقد از طرف زن با مراحل و شرایط طلاق در دوران عقد از طرف مرد متفاوت می باشد. زن برای جدایی در دوران عقد باید مراحل زیر را انجام دهد:

1. ثبت نام در سامانه تصمیم
2. شرکت کردن در جلسات مشاوره
3. ارائه دادن گواهی با مراجعه به پزشکی قانونی
4. بررسی پرونده طلاق توسط دادگاه و قانون گذار
5. صدور حکم
6. جاری کردن صیغه طلاق

طلاق خلعی هم نوعی طلاق است که زن با بذل مهریه یا مال به شوهر تحت شرایطی می تواند جدا شود.

مراحل طلاق در دوران عقد از طرف مرد

در طلاق یک طرفه توسط مرد هم لازم است که زوج مدارک لازم را به دادگاه ارائه دهد و مراحل زیر را طی کند تا دادگاه رای خود مبنی بر طلاق را صادر نماید:

1. تنظیم کردن دادخواست طلاق یک طرفه
2. دریافت گواهی عدم سازش و ثبت در دفتر خدمات قضایی
3. ارسال گواهی عدم سازش به دادگاه خانواده
4. ارجاع به داوری برای برقرار کردن سازش بین زوجین
5. پرداخت مهریه
6. صادر کردن گواهی عدم سازش زوجین توسط دادگاه
7. جاری کردن صیغه طلاق

مدارک لازم برای طلاق در دوران عقد

اگر زوجین تصمیم به جدایی در دوران عقد بگیرند، لازم است که مدارک لازم برای طلاق را آماده کنند و به دادگاه ارائه دهند. البته بهتر است قبل از اقدام، با یک وکیل خانواده مشورت کنند. مدارکی که زوجین برای جدایی در دوران عقد باید به دادگاه ارائه دهند شامل:

• اصل شناسنامه زن و مرد و کپی برابر اصل
• اصل کارت ملی و کپی برابر اصل
• اصل عقدنامه و کپی برابر اصل
• وکالتنامه حق طلاق زن
• گواهی بکارت زن توسط پزشکی قانونی
• دادخواست زن و مرد برای مهریه و دیگر موارد در صورت طلاق توافقی
• گواهی عدم سازش
• تنظیم دادخواست طلاق توسط زوجین
• اظهار نظر مشاور و داور برای طلاق

مطالبه مهریه در دوران عقد

اگر طلاق در دوران عقد از طرف زوج صورت بگیرد، باید تمام حق و حقوق قانونی زن را پرداخت نماید. اگر طلاق در دوران عقد بنا بر باکره بودن زن باشد، نصف مهریه واقعی به او تعلق می گیرد ولی در صورت باکره نبودن زن، مرد موظف است کل مهریه را به زوجه پرداخت نماید. در صورتی که طلاق از سوی زن در دوران عقد مطرح گردد، زوجه می‌تواند برای رضایت مرد به طلاق، مهریه خود را ببخشد. در برخی مواقع نیز امکان دارد زوج هزینه‌ای اضافه بر مهریه را درخواست نماید که زوجه با پرداخت آن می‌تواند از وی جدا شود.

آثار و تبعات طلاق در دوران عقد و باکره بودن

همانطور که در قسمت های قبل اشاره گردید ، طلاق در دوران عقد و باکره بودن زن در طلاق توافقی ، طلاق از طرف زن و طلاق از طرف مرد تحت شرایط مخصوصی که در قانون مشخص شده است ، امکان پذیر می باشد . منتها از آن جهت که باکره بودن زن در دوران عقد ، آثار و تبعات حقوقی مهمی را به دنبال خواهد داشت ، این موضوع ( دوشیزه بودن ) باید در دادگاه اثبات شود .

به همین منظور است که به جای گواهی عدم بارداری در طلاق خانم های غیر باکره ، دختران دوشیزه برای طلاق در دوران عقد باید گواهی سلامت بکارت خود را ارائه نمایند و معمولا از طرف دادگاه ، به پزشکی قانونی معرفی می شوند و در صورت باکره بودن ، طلاق آنها از نوع طلاق بائن غیر مدخوله خواهد بود . لذا در این قسمت قصد داریم به مهم ترین آثار و تبعات طلاق در دوران عقد و باکره بودن خانم اشاره نماییم .

یکی از مهم ترین آثار و تبعات طلاق در دوران عقد و باکره بودن زن آن است که اصولا این نوع طلاق ، از نوع طلاق بائن به شماره می رود . به این معنا که مرد ، پس از طلاق زن باکره نمی تواند در دوران عده طلاق ، به همسر خود رجوع نموده و مجددا با وی زندگی کند . در حالی که اگر هنگام طلاق در دوران عقد ، خانم باکره نباشد ، مرد می تواند در عده طلاق رجعی به همسر خود رجوع نماید .

دومین مورد آثار و تبعات مهمی که برای طلاق در دوران عقد متصور است ، آن است که اصولا اگر زن ، باکره یا اصطلاحا غیر مدخوله باشد و رابطه زناشویی میان زن و شوهر شکل نگرفته باشد ، نیازی به نگه داشتن عده طلاق بائن غیر مدخوله وجود ندارد . به این معنا که بلافاصله پس از اینکه طلاق انجام گرفت ، زن می تواند با مرد دیگری پیمان زناشویی ببندد و ایراد شرعی و قانونی بر این موضوع مترتب نیست ؛ در حالی که خانم های غیر باکره پس از طلاق باید عده طلاق نگه دارند و سپس ازدواج مجدد نمایند .

سومین مورد آثار و تبعات حقوقی مهم که در خصوص طلاق در دوران عقد و باکره بودن خانم وجود دارد آن است که در هنگام طلاق در دوران عقد ، از آن جهت که رابطه زناشویی ای میان زن و مرد شکل نگرفته است و ازدواج ، به جدایی ختم شده است ، صرفا نیمی از مهریه ای که حین ازدواج مشخص شده است بعنوان مهریه دختر باکره به وی تعلق می گیرد . در حالی که اگر در دوران عقد ، زن و شوهر با هم رابطه زناشویی داشتند ، مهریه زن به صورت تمام و کمال به وی تعلق می گرفت .

علاوه بر اینها ، در صورتی که زن و شوهر در دوران عقد و باکره بودن زن برای طلاق اقدام کرده باشند ، می توانند پس از طلاق اقدام به تعویض شناسنامه و حذف نام همسر از شناسنامه نمایند ؛ در حالی که اگر حین طلاق ، خانم باکره نباشد ، هم زن و هم مرد ، برای تعویض نمودن شناسنامه خودشان باید پس از ازدواج مجدد و اطلاع همسر دوم از این موضوع ، اقدام به حذف نام همسر قبلی نمایند .

آیا طلاق در دوران عقد مهریه تعلق میگیرد؟

بله. مهریه در دوران عقد به خانم تعلق می‌گیرد. حال اگر هنوز رابطه زناشویی بین زن و شوهر برقرار نشده باشد و خانم همچنان دوشیزه باشد، قانون می‌گوید فقط نصف مهریه به او تعلق می‌گیرد. این قانون مشخص و قطعی است و در تمام موارد اجرا می‌شود.

اما اگر طلاق به صورت توافقی باشد، ماجرا کمی متفاوت می‌شود. در این حالت، زن و شوهر می‌توانند درباره میزان پرداخت مهریه با هم به توافق برسند. ممکن است زن بخشی از مهریه را ببخشد، همه‌اش را بخواهد یا حتی بیشتر از نصف دریافت کند؛ همه چیز به توافق بین دو طرف بستگی دارد.

طلاق در دوران عقد چقدر طول میکشد؟

پاسخ این سوال بستگی دارد به اینکه طلاق از طرف چه کسی درخواست شده باشد؛ زن، مرد یا هر دو به‌صورت توافقی. به طور کلی نمی‌توان زمان دقیقی برای طلاق در دوران عقد تعیین کرد، چون شرایط هر پرونده متفاوت است.

معمولا طلاق توافقی، سریع‌ترین مسیر را دارد و اگر همه چیز به‌درستی پیش برود، طی چند هفته انجام می‌شود. در مقابل، اگر طلاق از طرف زن باشد و مرد راضی نباشد، روند حقوقی طولانی‌تر می‌شود. به طور کلی سریع ترین راه طلاق، طلاق توافقی و طلاق در دوران عقد از طرف زن طولانی‌ترین نوع طلاق محسوب می‌شود. 

انواع طلاق در زمان عقد

برای طلاق در دوران عقد روش‌های مختلفی وجود دارد. در ادامه انواع طلاق در عقد را جهت شناخت بیشتر ارائه کرده‌ایم.

1. طلاق توافقی در دوران عقد

در این حالت، زن و مرد هر دو به این نتیجه می‌رسند که ادامه رابطه ممکن نیست و تصمیم به جدایی می‌گیرند. آنها بر سر موضوعاتی مانند مهریه، جهیزیه و سایر مسائل به توافق می‌رسند و بدون دعوای حقوقی، برای جدایی اقدام می‌کنند.

2. طلاق از طرف مرد در دوران عقد

در صورتی که آقا مایل به طلاق باشد باید، دادخواست طلاق از طرف مرد در دوران عقد به دادگاه تقدیم شود. در این صورت آقا باید حق حقوق مالی خانم را پرداخت کند تا دادگاه با طلاق از طرف مرد موافقت کند. 

3. طلاق از طرف زن در دوران عقد

طلاق در دوران عقد از طرف زن نسبت به سایر طلاق‌ها زمانبر تر و پیچیده تر است. اگر زوجه وکالت در طلاق نداشته باشد، باید از طریق اثبات عسر و حرج اقدام به طلاق از طرف زن بکند. همچنین با به اجرا گذاشتن مهریه، می تواند به آقا برای طلاق فشار بیاورد.

مدارک لازم برای طلاق در دوران عقد

اگر زوج و زوجه تصمیم به جدایی در دوران عقد بگیرند، لازم است که ابتدا با یک وکیل حقوقی برای تنظیم درخواست طلاق مشورت کنند. سپس باید زوجین مدارکی که برای طلاق در دوران عقد لازم است را آماده کرده و برای جدایی به دادگاه ارائه کنند.

مدارکی که برای طلاق در دوران عقد باید به دادگاه ارائه شوند عبارتند از:

• اصل شناسنامه زوجین و کپی برابر اصل آن‌ها
• اصل عقدنامه و کپی برابر اصل آن
• اصل کارت ملی زوجین و کپی برابر اصل آن
• گواهی بکارت صادر شده توسط پزشکی قانونی
• وکالت‌نامه حق طلاق زن
• توافق‌نامه زوجین برای مهریه و… برای طلاق توافقی
• دادخواست طلاق تنظیم شده توسط زوجین
• گواهی عدم سازش دریافت شده توسط زوج
• نظر مشاور و داور برای طلاق

آیا گواهی پزشکی قانونی برای طلاق در دوران عقد لازم است؟

در بیشتر موارد، طلاق در دوران عقد نیاز به گواهی پزشکی قانونی ندارد. فقط مانند سایر طلاق‌ها، آزمایش عدم بارداری برای زن الزامی است. اما اگر خانم ادعا کند که هنوز دوشیزه است و بخواهد فقط نصف مهریه به او تعلق بگیرد، دادگاه برای اطمینان، او را به پزشکی قانونی معرفی می‌کند تا معاینه دوشیزگی انجام شود.

بنابراین، این آزمایش فقط در صورتی انجام می‌شود که بحث دوشیزه بودن و تاثیر آن بر مهریه مطرح باشد. در غیر این صورت، نیازی به مراجعه به پزشکی قانونی نیست.

هزینه طلاق در دوران عقد

هزینه طلاق در دوران عقد بسته به شرایط مختلف می‌تواند متفاوت باشد، اما معمولا شامل موارد زیر است:

• یکی از مهمترین هزینه‌ها در طلاق در دوران عقد، هزینه‌های مربوط به دادرسی دادگاه، ثبت دادخواست طلاق و هزینه مبلغ رسیدگی به پرونده توسط دادگاه خانواده به شمار می‌روند.
• از موارد دیگر هزینه طلاق در زمان عقد، هزینه مربوط به جلسات مشاوره و مراحل داوری هستند.
• اگر زن و مرد، وکیل طلاق برای طلاق در دوران عقد داشته باشد، باید حق الوکاله وکیل را نیز پرداخت نمایند.
• پس از صدور حکم طلاق، زن و مرد باید به یکی از دفاتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق مراجعه کنند و طلاق را در شناسنامه خود ثبت نمایند. بنابراین زن و مرد برای انجام پروسه ثبت طلاق باید هزینه لازم را به دفتردار پرداخت نمایند.

سوالات متداول

آیا طلاق در دوران عقد بدون عروسی امکان‌پذیر است؟

بله. برگزاری مراسم عروسی شرط لازم برای طلاق نیست و پس از ثبت عقد، در صورت وجود شرایط قانونی، امکان طلاق وجود دارد.

آیا زن در دوران عقد می‌تواند مهریه خود را مطالبه کند؟

بله. با وقوع عقد، مهریه به مالکیت زوجه درمی‌آید و وی می‌تواند مطابق قانون نسبت به مطالبه آن اقدام کند.

اگر رابطه زناشویی برقرار نشده باشد، مهریه چگونه محاسبه می‌شود؟

در صورت وقوع طلاق قبل از برقراری رابطه زناشویی، اصل بر تعلق نصف مهریه به زوجه است؛ مگر اینکه شرایط قانونی یا توافق دیگری وجود داشته باشد.

آیا طلاق توافقی در دوران عقد سریع‌تر انجام می‌شود؟

در بسیاری از موارد، به دلیل توافق زوجین درباره مسائل مالی و غیرمالی، روند رسیدگی به طلاق توافقی نسبت به سایر انواع طلاق کوتاه‌تر است؛ هرچند مدت زمان دقیق به شرایط پرونده و تشریفات قانونی بستگی دارد.

جمع‌بندی

طلاق در دوران عقد از نظر قانونی امکان‌پذیر است و همانند سایر انواع طلاق، باید از طریق مراجع صالح و با رعایت تشریفات قانونی انجام شود. موضوعاتی مانند مهریه، نفقه، جهیزیه، اجرت‌المثل و سایر حقوق مالی بسته به شرایط هر پرونده و مقررات قانونی بررسی می‌شوند. اگر قصد اقدام برای طلاق در دوران عقد را دارید، آشنایی با قوانین و دریافت مشاوره حقوقی می‌تواند به حفظ حقوق شما و تسریع روند رسیدگی کمک کند.